കടലുണ്ടി
ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്

ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് സ്ഥാപന ഘടന
ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് എന്നത് ഗ്രാമതലത്തിലെ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനം (Local Self Government Institution - LSGI) ആണ്. ഭരണഘടനയുടെ 73-ാം ഭേദഗതിയിലൂടെ ശക്തിപ്പെടുത്തിയ ത്രിതല പഞ്ചായത്ത് രാജ് സംവിധാനത്തിന്റെ ഏറ്റവും താഴത്തെ തട്ടാണിത്.

1. ഭരണസമിതി (The Council)
പഞ്ചായത്തിന്റെ സ്ഥാപനപരമായ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഘടകം അതിന്റെ ഭരണസമിതിയാണ്.

അംഗങ്ങൾ: പഞ്ചായത്തിനെ പല വാർഡുകളായി തിരിക്കുകയും ഓരോ വാർഡിൽ നിന്നും ജനങ്ങൾ നേരിട്ട് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന പ്രതിനിധികളാണ് വാർഡ് മെമ്പർമാർ (പഞ്ചായത്ത് അംഗങ്ങൾ).

അധ്യക്ഷൻ: തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളിൽ നിന്ന് ഭൂരിപക്ഷ പിന്തുണയോടെ പ്രസിഡന്റിനെയും (അധ്യക്ഷൻ) വൈസ് പ്രസിഡന്റിനെയും തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു.

സംവരണം: പട്ടികജാതി/പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾക്കും സ്ത്രീകൾക്കും വേണ്ടി ഭരണസമിതിയിൽ നിശ്ചിത എണ്ണം സീറ്റുകൾ സംവരണം ചെയ്തിരിക്കും.

കാലാവധി: ഭരണസമിതിയുടെ കാലാവധി അഞ്ച് വർഷമാണ്.

2. സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റികൾ (Standing Committees)
പഞ്ചായത്തിന്റെ വിവിധ വിഷയങ്ങളിലുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമാക്കാൻ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റികൾ രൂപീകരിക്കുന്നു.

പ്രധാന സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റികൾ:

വികസന കാര്യ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി (Development Standing Committee)

ക്ഷേമകാര്യ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി (Welfare Standing Committee)

ധനകാര്യ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി (Finance Standing Committee)

പ്രവർത്തനം: ഈ കമ്മിറ്റികൾ അതത് വിഷയങ്ങളിൽ പദ്ധതികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുകയും ഭരണസമിതിക്ക് അംഗീകാരത്തിനായി ശുപാർശ ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.

3. ഉദ്യോഗസ്ഥ വിഭാഗം (The Executive Wing)
ഭരണസമിതിയുടെ തീരുമാനങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതിനും ദൈനംദിന കാര്യങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കുന്നതിനുമായി ഉദ്യോഗസ്ഥ വിഭാഗം പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

സെക്രട്ടറി: ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ മുഖ്യ നിർവ്വഹണ ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് (Chief Executive Officer) സെക്രട്ടറി. പഞ്ചായത്ത് ഫണ്ടുകളുടെ ഉത്തരവാദിത്തവും ഭരണസമിതിയുടെ തീരുമാനങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്ന ചുമതലയും ഇദ്ദേഹത്തിനാണ്.

മറ്റ് ജീവനക്കാർ: വിവിധ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി അസിസ്റ്റന്റ് സെക്രട്ടറിമാർ, ക്ലർക്കുമാർ, മറ്റ് സാങ്കേതിക ജീവനക്കാർ എന്നിവർ സെക്രട്ടറിയെ സഹായിക്കുന്നു.

4. ജനകീയ സമിതികൾ
വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ജനങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കുന്ന ഘടനകളാണിത്:

ഗ്രാമസഭ: പഞ്ചായത്തിലെ വോട്ടർമാർ ഉൾപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനപരമായതും ശക്തവുമായ ഘടകമാണ് ഗ്രാമസഭ. പഞ്ചായത്തിന്റെ വികസന പദ്ധതികൾ, ബഡ്ജറ്റ്, ഗുണഭോക്താക്കളുടെ പട്ടിക എന്നിവയ്ക്ക് ഗ്രാമസഭ അംഗീകാരം നൽകണം.

വാർഡ് സഭ: ഒരു വാർഡിന്റെ തലത്തിലുള്ള എല്ലാ വോട്ടർമാരുടെയും യോഗമാണിത്. വികസന വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്നതിനുള്ള പ്രാഥമിക വേദി ഇതാണ്.